Alweer een poosje geleden kreeg ik van een van mijn vaste opdrachtgevers een nieuwe richtlijn: ‘Vanaf nu plaatsen we op onze socials geen foto’s meer van activiteiten met kinderen. Ook niet met geblurde gezichtjes.’
Eerst dacht ik: logisch, verstandig, dit zat eraan te komen. Maar na deze mededeling voelde ik toch een kleine denkrimpel opkomen. Want ja: dit besluit heeft nogal wat consequenties. Zeker voor organisaties in het sociaal domein, waar veel van de activiteiten júist voor kinderen bedoeld is. Hoe laat je dat zien zonder… nou ja… kinderen?
Toch ben ik het helemaal eens met deze keuze. Sterker nog: ik vind dat meer organisaties deze stap zouden moeten zetten.
Waarom kinderen niet op Instagram thuishoren
We wisten al langer dat de online privacy van kinderen belangrijk is. Met de komst van A.I. krijgt die discussie een nieuwe lading. Een geblurd gezichtje of bedekt met een smiley? A.I. haalt de blur of emoji weg alsof ie er nooit op zat. En dan heb ik het nog niet eens over het ongecontroleerde zwerven van beeldmateriaal op kanalen zoals WhatsApp, Instagram en TikTok. Want het internet vergeet niets. Foto’s en filmpjes kunnen onbeperkt gedeeld, gekopieerd en bewaard worden.
Ouders kunnen toestemming geven. En ja, dat doen ze ook. Maar beseffen zij wat de risico’s zijn? Los daarvan heeft een kind niet om online zichtbaarheid gevraagd. Heeft een kind, ook als het minderjarig is, niet zelf het recht om te bepalen wat er online wordt gezet? En bovenal: weet een kind van vijf, acht of twaalf überhaupt wat het betekent dat zijn of haar gezicht online blijft bestaan, losgezongen van context, tijd en bedoeling?
Er is één groep die dit allemaal wél kan overzien: wij. De professionals. Dus moeten wij het goede voorbeeld geven.
Het sociaal domein heeft een pionier nodig
Mijn opdrachtgever is een van de eersten in het sociaal domein die deze keuze durft te maken. Geen half werk, geen grijs gebied, geen ‘maar het staat zo leuk.’ Nee, de boodschap is: we doen het niet meer. Op de website staan nog wel foto’s van kinderen. Dat communicatiemiddel kan (nog) niet zonder. Diezelfde foto’s uit de officiële beeldbank gebruik ik nog wel voor algemene wervingsposts.
Maar op foto’s van activiteiten is geen kindersnoet meer te zien. Dat vind ik verfrissend. Want in een sector waarin regels, procedures en gewoontes soms heilig zijn, vraagt zo’n stap lef. Het is makkelijker om door te gaan zoals altijd. Maar daardoor verandert er nooit iets. En iemand moet het voortouw nemen wat betreft dit onderwerp.
En dan ik, als communicatieprofessional..…
Voor mij betekent dit: creatiever worden. Anders kijken. Niet langer leunen op het bekende, vertrouwde beeld van vrolijke kinderen die gezellig spelen, lezen of meedoen aan creatieve activiteiten. Het dwingt me om op zoek te gaan naar andere manieren om verhalen te vertellen:
- Een ouder laten vertellen wat een activiteit voor hun gezin betekent
- Een vrijwilliger aan het woord laten over haar werk met kinderen
- Detailfoto’s, sfeerbeelden, materiaal, handen die tekenen, voeten die rennen.
- Korte video’s zonder gezichten, maar mét energie
Ik zit nu even hardop te brainstormen met mezelf. Maar ik denk echt dat dit gaat werken. Het maakt verhalen sterker, minder voorspelbaar en veel bewuster gekozen. Los daarvan: ik moet wel!
Privacy boven het algoritme
Ja, sommige posts scoren nu minder goed. Sterker nog, dat merkte ik direct. Foto’s met alleen een knutselwerkje erop ontvangen minder likes. En het algoritme is meedogenloos. Maar laat ik het zo zeggen: het algoritme slaapt ’s nachts prima. Kinderen verdienen diezelfde rust. Hun privacy weegt vele malen zwaarder dan een bereikpiek op Instagram of een paar extra likes op Facebook.
Als communicatieprofessionals bepalen wij wat we delen – én wat we níet delen. En soms is de meest professionele keuze degene die minder goed doet voor de statistieken, maar des te beter voor de kinderen om wie het uiteindelijk allemaal gaat. Kinderen hebben het recht om vergeten te worden op internet.
En zo komt mijn oude vak mediawijsheid ineens weer verrassend dichtbij: bewust online delen begint bij nog bewuster weglaten.