Toen ik drie jaar geleden ging samenwerken met Leren Leren Nederland kwam ik in aanraking met iets waar ik tot dan toe nauwelijks van had gehoord: executieve functies. Elf stuks, allemaal belangrijk voor leren én leven. Al bij de eerste LinkedIn posts die ik over dit onderwerp schreef, dacht ik: Had ik dit maar geweten toen ik zelf op school zat!
Hoe meer ik erover las, hoe meer ik mezelf herkende
Die herkenning had ik vooral bij twee functies die bij mij duidelijk een sabbatical hebben genomen: plannen en timemanagement. Maar ook bij het lezen over taakinitiatie (zonder dralen aan een taak beginnen) en volgehouden aandacht (je aandacht erbij houden, ondanks afleiding) ging er een helder lichtje bij me op. Want ik ben kampioen afleiding. Moet ik een tekst schrijven? Dan heeft de koelkast soppen ineens énorm veel prioriteit. Of de was opvouwen. Alles, behalve die ene taak die echt moet gebeuren.
Waarom zijn deze functies zo belangrijk?
Executieve functies zijn de regisseurs van ons brein. Ze zorgen dat we plannen, starten, focussen en afmaken. Als die breinregisseurs op vakantie zijn, wordt het chaos. Voor kinderen betekent dat: huiswerk blijft liggen, toetsen gaan mis. Voor ons volwassenen: deadlines schuiven op, stress neemt toe. En in mijn geval: nog meer drukte in mijn hoofd.
En het gaat verder dan school of werk
Denk aan een kind dat treuzelt met zijn rekensommen, omdat hij niet weet waar te beginnen. Of een puber die continu is afgeleid door TikTok filmpjes tijdens het leren. Maar ook wij volwassenen herkennen het: de administratie die blijft liggen, foto’s sorteren op je telefoon die inmiddels 15.000 stuks telt of een hobbyproject dat maar niet van de grond komt. Sterke executieve functies maken het verschil tussen ‘ik wil’ en ‘ik doe’.
Waarom trainen ook voor volwassenen belangrijk is
Executieve functies kun je ook als volwassene blijven versterken. Een goed ontwikkelde taakinitiatie helpt je met starten en dus niet dol te draaien van je eigen uitstelgedrag. En volgehouden aandacht zorgt ervoor dat je niet steeds van je werktaken naar je WhatsApp (of in mijn geval: Signal) springt. Het is niet alleen handig voor je werk, maar ook voor je privéleven: zoals het plannen van een buitenlandse treinvakantie, focussen tijdens een online cursus of de organisatie van een feestje zonder in chaos te verzanden.
Hieronder een paar tips waar ik veel baat bij heb:
- Pomodorotechniek
Werk 25 minuten gefocust, neem 5 minuten pauze. Herhaal. Het is alsof je je brein traint in intervallen. Ik gebruik een keukenwekker zodat ik mijn mobiel niet hoef te pakken (= weer extra trigger voor afleiding). - Creëer een focusomgeving
Zorg voor een opgeruimd bureau zonder overal geeltjes en zet notificaties op mobiel en laptop uit. Rustige werkplek = rustig hoofd. - Check je energie
Ben je moe of stond je op met een wattenhoofd? Dan is je aandachtsspanne nul. Plan belangrijke taken op momenten dat je scherp bent. Bij mij is dat niet ’s ochtends vroeg, vandaar dat ik liever wat later opstart. - Verwijder verleiding
Leg je telefoon uit het zicht. Of beter nog: in een andere ruimte. Ja, echt. Je overleeft het 😉. Voor een goede nachtrust kan ik dat trouwens ook aanbevelen. Geen schermpjes na 20:30 uur. Ook dat overleef je! Probeer het eens uit zou ik zeggen.
Je bent nooit te oud om te leren. Sterker nog: hoe beter jij je executieve functies traint, hoe makkelijker je (werkende) leven wordt. En wil je weten hoe je kinderen (of leerlingen) hierin kunt begeleiden? Daar zijn Robine & Tineke van Leren Leren Nederland dé experts in. Zij hebben geweldige materialen en trainingen om deze functies te versterken – voor kinderen én voor teams.
👉 Meer weten? Kijk op www.lerenlerennederland.nl en ontdek hoe je samen op weg gaat naar beter leren én leven.